روکش و بریج دندان چیست؟

وقتی از روکش و بریج صحبت می کنیم، در واقع با پروتزی ساخته شده شبیه فرم دندان طبیعی رو به رو هستیم که بر روی دندان آسیب دیده یا ایمپلنت قرار می گیرد تا جایگزین دندان از دست رفته یا آسیب دیده باشد. برخلاف پروتزهای متحرک، روکش ها و بریج ها ثابت هستند و فقط توسط دندانپزشک خارج می شوند. روکش ها برای دندانی که بخشی از آن باقیمانده به کار می روند، اما بریج ها روکش هایی هستند که با کمک دندان های مجاور، جای دندانی که کاملاً از دست رفته است را پر می کنند.

روکش ها چه وقت به کمک ما می آیند؟

  • تقویت دندان های ضعیف
  • از دست رفتگی بخش زیادی از ساختار دندان بر اثر پوسیدگی های عمیق و وسیع
  • درمان دندانهای شکسته
  • تامین زیبایی دندان هایی که دچار تغییر رنگ زیاد و ناخوشایند شده اند
  • وقتی نیاز به بریج دندان باشد.
  • در درمان های ایمپلنتی
  • تقویت دندان های روت کانال شده
  • تامین زیبایی دندان های بدشکل

بریج ها چه وقت به کمک ما می آیند؟

وقتی به هر دلیلی یک یا چند دندان مجاور هم از دست می روند، برای پر کردن فضای بی دندان از بریج ها استفاده می شود. بریج ها همان روکش هایی هستند که اغلب از دندان های سالم کناری کمک می گیرند تا فضای خالی را پر کنند و در عین حال از پیامدهای منفی بی دندانی مثل اشکال در جویدن، و حرکت دندان های سالم کناری جلوگیری می کنند.

انواع روکش های دندان

روکش های دندان بر اساس مواد به کار رفته در آنها، ماندگاری و مقاومت به سه دسته عمده تقسیم می شوند:

روکش های سرامیکی

این نوع از روکش ها کاملاً از جنس چینی تهیه می شوند و به دلیل زیبایی و رنگ بندی های متنوع آنها و قابلیت تنظیم شدن با رنگ سایر دندان ها اغلب در دندان های جلویی به کار می روند. در این نوع روکش ها اغلب زیبایی بیش از استحکام مد نظر است.
روکش های زیرکونیا نوعی جدید از روکش های تمام سرامیک هستند که بسیار با دوام تر از روکش های سرامیکی پیشین اند و با پایه ای از جنس زیرکونیوم تقویت شده اند. این پایه زیرکونیومی مانند پایه های فلزی استحکام دارد اما به دلیل رنگ سفید و جلوه زیبای آن، در هر نقطه از دهان کاربرد دارد. روکش های زیرکونیا به دلیل مزایای بیشتر جزء جدیدترین و پرکاربردترین انواع روکش ها هستند.

روکش های فلزی

در این نوع روکش ها ترکیبی از آلیاژهای طلا، مس و فلزاتی دیگر استفاده شده است که باعث استحکام بالای این روکش ها می شود. ضمن اینکه روکش های فلزی در برابر ضربه ها مقاوم هستند و دچار شکستگی نمی شوند و از طرفی مقدارکمتری از نسج دندان در این روش تراش داده می شود.

روکش های ترکیبی

در این نوع روکش ها از ترکیب چینی و فلز استفاده شده است و نسبت به روکش های تمام سرامیکی استحکام بیشتری دارند. همچنین در مقابل روکش های تمام فلزی ضعیف تر، زیباتر و البته نیازمند تراش بیشتری از ساختار دندان هستند. با این وجود به دلیل تامین همزمان زیبایی و استحکام، بیش از سایر روکش ها کاربرد دارند.

مراحل ساخت روکش ها و بریج ها:

  • قبل از شروع یک درمان روکش باید پوسیدگی های دندان کاملاً برطرف و ترمیم شود.
  • لازم است ابعاد دندان مورد نظر کوچک شود و فرم آن جهت قرار گرفتن روکش تغییر کند. اندازه تراش بستگی به نوع روکش مورد نظر دارد، روکش های فلزی و زیرکونیا نیازمند تراش کمتر و روکش های ترکیبی نیازمند تراش بیشتر هستند.
  • در این مرحله از دندان مورد نظر قالب گیری می شود و نمونه قالب به لابراتوار فرستاده می شود.
  • در مرحله بعد پس از آماده شدن روکش، اغلب روکش آماده شده در دهان تست می شود تا نحوه قرارگیری آن و رنگ مورد نظر برای روکش تعیین شود.
  • در نهایت روکش کامل شده در دهان قرار می گیرد و پس از بررسی نهایی مراقبت های لازم از روکش ها به بیمار آموزش داده می شود.

مراقبت های خاص و ماندگاری دندان روکش شده:

مهم ترین عامل در ماندگاری و طول عمر روکش ها و بریج ها، علاوه بر کیفیت مواد به کار رفته در آنها، رعایت بهداشت دهان و دندان است. در صورت رعایت نکات بهداشتی، روکش ها و بریح ها معمولاً تا 10 سال عمر مفید دارند.

مهم ترین نکات در مراقبت از روکش ها عبارت است از :

  • مراجعه منظم هر شش ماه به دندانپزشک متخصص جهت کنترل سلامت روکش یا بریج دندان
  • پرهیز از وارد کردن فشارهای نقطه ای و جویدن مواد غذایی سخت
  • استفاده از نخ دندان و مسواک عادی ومسواک های بین دندانی و نخ زیر روکش برای جلوگیری از بیماری های لثه ای
  • مراجعه سریع به دندانپزشک هنگام احساس لق شدن روکش جهت جلوگیری از پوسیدگی دندان
  • مراجعه سریع به دندانپزشک هنگام احساس درد و حساسیت

مزایا و کاستی های روکش های دندان:

روکش و بریج دندان در حفظ یا جبران عملکرد و زیبایی دندان ها بسیار اهمیت دارند و در تقویت دندان های آسیب پذیر یا جبران دندان های از دست رفته نقش پررنگی دارند.

از طرف دیگر به دلیل نیاز به تراش ساختار دندان و از دست رفتن بخش هایی از دندان در این روش ها، درمان روکش و بریج روش هایی برگشت پذیر نیستند و بهتر است پیش از اقدام به این درمان ها بررسی های کامل و دقیق انجام شوند و پس از انجام آن نیز، مراقبت های بهداشتی صحیح و دقیق به همراه کنترل سالیانه اهیمت زیادی دارد.

بهتر است برای کاهش پیامدهای بعدی روکش ها از مرغوب ترین انواع آنها استفاده نمود و در درمان های جبرانی دندان های از دست رفته علیرغم افزایش هزینه، درمان ایمپلنت را جایگزین استفاده از بریج ها کرد تا ضمن سالم ماندن دندان های مجاور، سلامت لثه ها و ماندگاری پروتز هم بیشتر شود.

فهرست